AĞIZ KOKUSU - NEFES KOKUSU NE İLE ÖLÇÜLÜR

HALİMETER ve HALİTOMETRE ler 


Cihaz
cihaz
cihaz

cihaz
cihaz

cihaz
halitometre

cihaz
gaz ölçer

Ağız kokusu ölçen cihazlara halitometre ismi verilir. Dünya üzerinde 36 firma 67 den fazla gaz ölçen cihaz üretmektedir.
Ağız kokusu için kullanılabilecek olanlardan bazıları alfabetik olarak: AmBeR, B/B Checker, BreathTracker, Breathtron,
Cyranose 320, Diamond Probe/Perio 2000,  Firstcheck+, Halimeter, Oral Chroma, Tanita, Twin Breasor, XS2200 ve diğerleridir.
Halitor, ağız kokusu ölçen cihaz, halitometre, halimeter, halimetre
Bu cihaz ise ( Halitor ) 4 gaz sensoru ile yüzlerce gazı ölçebilmektedir


halitometre

HALİTOMETRE NE YAPMAZ ?

Halitometreler ağız kokusunun miktarını ölçer, kokunun geldiği yeri göstermez
Bütün gün her saat dalgalanan ağız kokusunu 1 defa ölçmekle teşhis konulamaz
Halitometre (yeterince kaliteli değilse) kokunun cinsini göstermez.
Halitometre (yeterince kaliteli değilse) gazların şiddetini ayırmaz.
Halitometre (doğru kullanılmazsa) kokunun varlığını bile ispatlamaz.

HALİTOMETRE NE YAPAR ?

(Doğru kullanılırsa) kokunun varlığını veya yokluğunu söyler
(Doğru kullanılırsa) ölçülen gazın hangi grup gaz olduğunu tespit eder.
Tedavinin gidişatı hakkında fikir verir.
Tedavinin gidişini izler.

sensor sensor
Ağız kokusu gazı olan H2S ve oksijen gazı için kimyasal sensor görülmektedir. 2 cm çapında 1.6 cm yüksekliğindedir.

HALİTOMETRE NASIL ÇALIŞIR

Oral chroma hariç neredeyse hepsi kimyasal gaz sensoru içermektedir. Pompa ile emilen hava (250 ml/dak) sensorun üzerinden geçirilir. Sensorunun içerisinde duyarlı olduğu gaz ile reversibıl redoks reaksiyonu verebilen kimyasal maddeler bulunur.  Sensorun 3 ucundan birisi karşılaştırma amacı ile cihaza sabit sinyal gönderirken diğeri meydana gelen redoks reaksiyonu ile orantılı voltaj değişimleri gönderir. Bu voltaj farkı ekranda okunan ağız kokusu gazının konsantrasyonu olarak gösterilir.

AĞIZ KOKUSU SINIRI BELİRSİZDİR

Ağız kokusu ölçümleri ppb birimi ile yapılır. Her birey veya kurum kendi tercihleri doğrultusunda bir sınır belirlemiştir.
AĞIZ KOKUSU SINIRI (ppb)
KİME GÖRE
75
(Rösing CK, 2011)
100
(Bollen CML, 2012) (Lin et al., 2003; Yaegaki and Coil, 2000), (Suzuki N, 2008)
110
(Tangerman A, 2007)
125
(Kozeowski et al., 2007),
150
(Richter JL., 1996) (Ciaffoni L, 2011), (Halimeter kullanıcı el kitabı)
250
(Suzuki N, 2011) (Tanaka et al., 2003)Suzuki et al, (2008).
Gerekli değildir
(Aydin M, 2014)
Kimisi 0-40 ppb arasını sağlıklı kabul etmiş, 41-60 fizyolojik; 61-80 zayıf; 81-110 orta; 111-140 kuvvetli; >141ppb çok kuvvetli ağız kokusu olarak yorumlamıştır. 40-60 ppb yok; 61-80 sayıf; 81-110 orta; 111-140 kuvvetli; 140 sert ağız kokusu var kabul edilmiştir. (Nachnani S., 2000).

HALİMETER NEDİR ?

HalimeterHalimeter sık kullanılan taşınabilen sülfit detektörü budur, en bilinen halitometredir. (Richter JL, 1996). Halimeter'in okuduğu sayı ile ağızdaki kükürtlü gaz konsantrasyonu arasında (Van den Velde S, 2009), ve H2S üreten bakteri sayısı arasında doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (Pratten J, 2003). Fiyatı 6500 Euro +%18 kdv (Yaklaşık 21500 lira)
      O  İçinde yanlışlıkla salya kaçarsa derhal bozulur. Tasarımı gereği içine salya kaçmaya çok müsait üretilmişir. Salya bütün boruları ıslatıp sensora varıncaya kadar hastanın salyasını pipete üflediğini bilmek neredeyse olanaksızdır. Cihaz bozulduktan sonra kullanıcının haberi olabilir. Tuzak gibi bir tasarımdır.
      O Halimeter kullanıcı el kitabında alkol almış veya alkollü (veya klorinli) gargara kullanmış birisine uygulanırsa cihazın bozulacağı yazmaktadır. Piyasamızdaki bütün gargaralar klorheksidinli ve alkollüdür. Bir hastanın 1 gün önce ne gargara kullandığını garanti etmek mümkün değildir.
      O Ayni ağıza sokulduğu zaman bile daima başka bir sayı verir. Bir ölçümün tekrarlanma imkanı yoktur. Bu durum güvensizlik sebebidir.

HALİMETER HAKKINDA AZ BİLİNENLER

Grafik       Halimeter hakkında bazı bilinmeyenler ve söylenmeyenler vardır:
      O Kükürtlü, organik ve azotlu olmak üzere 3700 den fazla gaz nefes ile atıldığı halde Halimeter sadece 1 tanesini (H2S) ölçsün diye üretilmiştir.
      O Halimeter ölçmesi için üretildiği H2S gazını seçici olarak ölçemez., yanlış teşhise sebep olur (Yaegaki K, Brunette DM, 2012).
      O Karşılaştırıldığında Halimeter marka, Oral Chroma'dan zayıf bulunmuıştur (Salako NO, 2011).
      O Halimeter ölçümlerinin tam bir doğruluğu yoktur (Van den Velde S,2009)
      O Halimeter aslında iki farklı değer okur. Okumaya başladığında ilk 6 saniyede pik eğeri ve 1.5 dakika beklendiğinde plato değeri olmak üzere iki farklı sayı verir. Birincisi normalden 2.7 defa daha büyüktür, diğeri %25 yüksektir (Furne J, 2002). Firma ikincisini ekrana getirir, böylece kullanıcının bundan haberi olmaz.
      O Halimeter'in yaptığı ölçümler özgün değildir. Bu ve benzeri cihazların seçiciliği yoktur, bir gazı diğerinden ayırt edemez. (ADA Council, 2003)
      O Kullanıcı el kitabında yazmadığı halde sensorun psorpektüsünde yazdığına göre Halimeter'de kullanılan sensorun duyarlı olduğu gazlar (alfabetik sıra ile) şunlardır.:
bromine, carbon monoxide, chlorine, chlorine dioxide, ethylene, ethylene oxide, formaldehyde, hydrazine(ler), hydrogen, hydrogen bromide, hydrogen chloride, hydrogen cyanide, hydrogen sulfide, nitric oxide, nitrogen dioxide, ozone, propylene oxide, sulfur dioxide. Bir halitometre cihazının duyarlı olduğu gazların sayısının bu kadar çok olması iyi değildir. Çünkü ölçümün özgünlüğü kaybolmaktadır. Diğer yandan Halimeter, karbon disülfit (CS2)'e sağırdır.
Sonuç olarak şu söylenebilir:
Halimeter doğru ölçüm yapmaz ağız kokusu hakkında sadece basit fikir verebilir (Bollen CML, 2012),

HALİMETER'İN DİĞER YÜZÜ

Basit deneyler yaparak Halimeter'in güvenilirliğini tahmin etmek mümkündür. Halimeter cihazı aşağıdaki cisimlere yaklaştırımış, ekrandan ağız kokusu ölçtüğü sayı tespit edilmiş ve bu tablo hazırlanmıştır.


Deney için
kullanılan materyal
Ölçülen
Ağız kokusu (ppb)
 
Deney için
kullanılan materyal
Ölçülen
Ağız kokusu (ppb)
Portakal kabuğu
Krezoform
Parfüm (D&P,L4)
Oral-B Proexpert
Listerin
Çınar yaprağı (taze koparılmış)
Klorheks gargara
Yeşil sabun
BreathRx
Andoreks
Ojenol
Sıvı bulaşık deterjanı (Peros)
Endometazon
El sabunu Hacı Şakir
Kuru kayısı
Armut
Elma kabuğu
Şampuanı (Lifetex)
Nergis
Dışkı
Kutu koka kola
Meridol
Bağısak gazı(osuruk)
Terra Breath Dr Katz
Kayısı meyve suyu Pınar
Çay (Filiz marka) 
8287
7515
4500
>3180
>1800
>1592
>1550
1529
>1500
>1500
845
732
639
417
414
377
352
307
255
224
179
173
161
140
114
111
Tıraş kremi Arko
Siman likiti Adesor asitsiz
Meyveli yoğurt böğürtlenli
Lağım
Pharmol Zn
Diş macunu Colgate total
Şeftali suyu Pınar
Sweet Breath
Diş macunu Signal
Yasemin (taze koparılmış)
El sabunu Dove
Diş temizleme pastası
Hipo
Vişne meyve suyu Pınar
Maden suyu Beypazarı
Süt şekersiz Pınar
Gül (taze  kırmızı)
Şeftali taze
Aljinat Kromopan
Ayran Sütaş
Siman Meron
Siman Adesor
Siman PolyF
Meyveli yoğurtkayısı
Bonding
Amalgam cavex
113
113
105
104
103
101
91
78
74
73
70
68
63
48
47
42
42
41
41
39
30
27
19
14
13
4

Yukarıdaki tabloya göre:,
Halimeter'e göre, yeşil sabunda lağımdan 15 katı fazla ağız kokusu gazı vardır
Halimeter'e göre, nergis çiçeği dışlıdan daha fazla ağız kokusu gazı içermektedir.
Halimeter'e göre, kayısı ve armut bağırsak gazından 2-3 kat daha fazla ağız kokusu gazı içerir
Bunlar doğru olamayacağına göre bu tablo Halimeter'in ölçümünün özgün olmadığını göstermektedir.
Görüldüğü gibi Halimeter aslında ağız kokusu değil, koku ölçmektedir.

Kaynaklar:
ADA council on scientific affairs. Oral malodor. J Am Dent Assoc 2003;134: 209-214
Aydin M. (2012). Halitosis. In: Oral Microbiology. Aydin M, Mısırlıgil A. editors. Ankara: MN Medical Nobel, p.97-105.
Bollen CML, Beikler T. Halitosis: the multidisciplinary approach. International Journal of Oral Science (2012) 4, 55-63;
Ciaffoni L, Peverall R, Ritchie GAD. Laser spectroscopy on volatile sulfur compounds: possibilities for breath analysis. 2011 J. Breath Res. 5 024002
Furne J, Majerus G, Lenton P, Springfield J, Levitt DG, Levitt MD (2002). Comparison of volatile sulfur compound concentrations measured with a sulfide detector vs. gas chromatography. J Dent Res 81:140-143
Kozeowski Z, Mikeaszewska BB, Konopka T, Kawa ZD, Lewcyzk E. (2007). Using a Halitometer to Verify the Symptoms of Halitosis. Adv Clin Exp Med.16(3): 411-416.
Lin MI, Flaitz CM, Moretti AJ, Seybold SV, Chen JW. (2003). Evaluation of halitosis in children and mothers. Pediatr Dent. 25(6):553-558.
Nachnani, S. Efficacy of Zinc Chloride Based Mouth Rinse (BreathRx™) compared to chlorine Dioxide Based Mouth Rinse (Oxyfresh™)., Clinical Data; 2000
Pratten J, Pasu M, Jackson G, Flanagan A, Wilson M. Modelling oral malodour in a longitudinal study. Archives of Oral Biology (2003) 48, 737-743
Rösing CK, Loesche W. Halitosis: an overview of epidemiology, etiology and clinical management. Braz Oral Res. 2011 Sep-Oct;25(5):466-71
Richter JL. Diagnosis and treatment of halitosis. Compendium, 1996; 17(4):370-386.
Salako NO, Philip L. Comparison of the Use of the Halimeter and the Oral Chroma TM in the Assessment of the Ability of Common Cultivable Oral Anaerobic Bacteria to Produce Malodorous  Volatile Sulfur Compounds from Cysteine and Methionine. Med Princ Pract, 2011; 20:75-79
Suzuki N, Yoneda M, Naito T, Inamitsu T, Yamada K, Okada I, Hatano Y, Iwamoto T, Masuo Y, Fuijimoto A and Hirofuji T. Association between oral malodour and psychological characteristics in subjects with neurotic tendencies complaining of halitosis. International Dental Journal 2011; 61: 57-62
Suzuki N, Yoneda M, Naito T, Iwamoto T, Hirofuji T. Relationship between halitosis and psychologic status. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2008B;106:542-7
Tanaka M, Anguri H, Nishida N, Ojima M, Nagata H, Shizukuishi S. (2003). Reliability of clinical parameters for predicting the outcome of oral malodor treatment. J Dent Res 82: 518-522.
Tangerman A, Winkel EG. Intra- and extra-oral halitosis: finding of a new form of extra-oral blood-borne halitosis caused by dimethyl sulphide. J Clin Periodontol 2007; 34: 748-755.
Van den Velde S, van Steenberghe D, Van hee P, Quirynen M. detection of Odorous Compounds in breath. J Dent Res, 2009; 88(3): 285-289.
Yaegaki K, Brunette DM, Tangerman A, Choe YS, Winkel EG, Ito S, Kitano T, Ii H, Calenic B, Ishkitiev N, Toshio Imai. Standardization of clinical protocols in oral malodor research. J. Breath Res. 6 (2012) 017101
Yaegaki K, Coil MC. (2000). Examination, classification and treatment halitosis, clinical perspectives J Can Dent Ass. 66 :257:261


Muayene-hazırlık       Ağız kokusu ve nefes kokusu ne ile ölçülür       Ağız kokusu ve nefes kokusu nasıl ölçülür      Ağız neden kokar?      Murat Aydın kim
Ziyaretci sayısı:
conter12
Site içeriğinde bulunan bilgiler bilgilendirmek içindir, bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez