Nefes kokusunun mekanizması
İnsanlar her nefes
aldıklarında 500 ml hava alır ve verirler. Verilen nefesin içerisinde
1753 tane kimyasal maddenin akciğerden dışarı atıldığı tespit
edilmiştir. İdrarda bile bu kadar fazla sayıda kimyasal madde yoktur.
Bu maddelerin çoğu karaciğer ve böbrekler tarafından kana ihraç edilen
300 g/mol'den daha hafif gazlardır. Kanda çözünmüş halde bulunurlar KAN GAZLARI ismini alırlar. Bu
gazların bazıları çirkin kokuludur.
Bu maddeler akciğerler yolu ile solunum havasından
süzülür, ve nefes verme sırasında akciğerlerimizden dışarı
atılır. Nefes kokusu böyle oluşur.
Nefes kokusu gazların sağlıklı bireyde konsantrasyonu nedir?
Akciğerden nefese karışarak dışarı atılan gazların içerisinde çirkin kokulu olanlar ve Tip-4 ağız kokusu (nefes kokusu)na sebep olanlar ve konsantrasyonları şunlardır:Amonyak (628 ppb), acetone (297), methanol (193), ethanol (187), isoprene (37), propanol (16), acetaldehyde (23) and pentanol (15) bulunmustur.
Ayrıca şunlar da bulunur: IL6 , 8-isoprostane, Nitrate, cyanide, Lökotrienler, 2,3-dihydro-1-phenyl-4(1H)-quinazolinone, 1-phenyl-ethanone, heptanal, n-propanol, methylethylketone, Hidrojen peroksit, Nitrosothiols, Nitrosothiols nitric oxide, 8-isoprostane, Leukotriene B4, IL8, limonene, C2-C5 aliphatic acids, Dimethylamine, trimethylamine, formol, formaldehit, asetoasetat, beta hidroksi bütirik asit, valerik asit, formik asit, HCN ve daha yüzlercesi..
Açlıkta ve oruçta nefes kokusu
Organizma bulabilirse şeker (karbonhidrat) ile enerji üretmeyi tercih
eder. Açlık
durumunda ise yedek enerji depolarını kullanmaya mecburdur. Yağ
asitleri yakılarak dakikada 370 umol hızıyla asetoasetat üretilir.
Bunun 137 umol'u (%37 si) asetona dönüşür. Asetonun büyük kısmı
glukoz'a oksitlenerek uzaklaşır. İşte bu glukoz enerji olarak kullanır.
Bu sırada ortaya çıkan aseton, asetoasetat ve Beta hidroksi Butirik
asit üçlüsüne keton cisimleri
ismi verilir. Hepsi çirkin kokuludur. Açlıkta akciğerden nefese çirkin
koku geçmesinin sebebi budur.Örneğin gece boyunca aç kalan insanların sabah yataktan kalkınca ağızda çirkin koku duymasının sebelerinden birisi keton cisimleridir.
Oruç tutan bireylerin nefeslerindeki koku da bu şekilde oluşmaktadır. 15 tane sağlıklı gönüllü vitamin hapı ve su verilerek 21 gün oruç tutmuşlar kanlarındaki ve nefeslerindeki keton cisimleri günler geçtikçe yükselmiştir. Asetona paralel olarak nefeste propionaldehyde ve glycerol de yükselmiştir. Fakat nefesteki amonyak kokusu azalmıştır.
Oruçta ve açlıkta deriden ihraç edilen keton cisimleri de artar. Bunun anlamı açlıkta ter kokusunda da artış oluyor demektir.
Kilo bakımından zayıf şahıslarda ve yaşlılarda nefeste aseton seviyesi yükselmeye daha meyillidir. Böyle bireyler açlık sırasında daha fazla nefes kokusu üretirler.
Başka hangi durumlarda nefes
kokusu ortaya çıkar?
Midede H. pylori gastriti
bulunduğunda besinlerdeki proteinlerden gelen üre, bu bakteri
tarafından parçalanarak amonyağa dönüştürülür. Amonyak kan gazı
şeklinde nefese geçerBağırsakta aşırı bakteri üremesi (İntestinal over Growth syndrom) varsa besinler putrifiye edilerek aromatik bileşikler kan gazları şeklinde kana geçer
Kabızlıkta kolonda biriken dışkıdan gelen kokulu bileşikler kan gazlarına dönüşür.
İliochecal kapaktan tersine sızıntılarda ince bağırsağa bakteri girerse aşırı bakteri üremesi sebebiyle kan gazları yükselir.
Pankreas enzim defektlerinde sindirilemeyen besin öğeleri bakterilere terk edilmiş demektir. Bunlar mezenterden kana ve sonra akciğerden nefese geçer
Neredeyse bütün karaciğer ve böbrek hastalıklarında, hamilelerde, zihinsel engelli, parkinson, diyabet, kanser, diyaliz, astım hastalarında kan gazları kokuludur. Sürekli ilaç kullananlarda, her hangi bir besini her gün daima ve bolca yiyenlerde nefes kokusu olur.
Nefes kokusu nasıl tedavi edilir?
Nefes kokusunun sebebi bulunup ortadan kaldırılır. Başka bir tedavisi
olamaz.Smith D, Turner C, Spanel P. Volatile metabolites in the exhaled breath of healthy volunteers: their levels and distributions. J. Breath Res. 1 (2007) 014004 (12pp)
Reichard GA, Haff AC, Skutches CL, Paul P, Holroyde CP, Owen OE. Plasma Acetone Metabolism in the Fasting Human. J. Clini. Inivest., 1979; 63:619-626.
Fırça etkisizdir
Nefes kokusu ağız ve diş temizliği ile giderilemez. Çünkü koku
ağızdan gelmez.
Nefes kokusu özeldir
Çünkü bakteriler tarafından yapılmaz. Organizmanın kendi ürünü olan
kimyasal maddelerdir.
Oruçta ağız kokusu aseton kokusudur.
Açlıkta ağız kokusu da nefes kokusudur ve dişleri temizlemekle
kaybolmaz..
Efor yapınca nefes kokusu artar, ağız kokusu azalır.
Nefes kokusu ağız kapalı iken de vardır.
Nefes kokusu olanlarda sebepsiz göz yanması- yaşarması
bulunması mümkündür.
Bir insanda hem nefes kokusu hem de ağız kokusu
bulunabilir.
<>
Nefes kokusu
kesintilidir ve dalgalıdır. Artıp azalır bazen kayıp olur.Halbuki ağız kokusu ısrarlı ve stabil platolar çizer.
Nefes kokusu yemek yeyince kaybolmaz, bazıları artar.
Halbuki ağız kokusu yemek yeyince yarım saat kaybolur.
Yazar:
Dr. Diş Hekimi Murat Aydın

Kimdir ?
Marifetleri
Ziyaretçi defteri


